امروز: چهارشنبه 02 اسفند 1396 برابر با 20 فوریه 2018

تجارت بی تدبیری در شهرداری اصفهان

  • چهارشنبه, 16 دی 1394
  • اندازه قلم کاهش اندازه قلم افزایش اندازه قلم
شهرداری اصفهان سرمایه های شهر را به باد می دهد

سینا ایرانپور انارکی

بر اساس قانون، شهرداری سازمان محلی است كه بر طبق اصل عدم تمركز اداری و به‌ منظور اداره امور محلی از قبیل عمران و آبادی، بهداشت شهر و رفاه ساكنان آن تأسیس می‌شود. شهرداری نوعی سیستم اداره شهر است كه دو واحد بنام های شورای شهر و شهرداری آن را تشکیل می دهند. طبق ماده 55 قانون شهرداری‌ها، بخشی از وظایف مهم شهرداری به شرح ذیل است:1- ایجاد خیابان ها، کوچه ها و میادین، پارک ها و باغ های عمومی، مجاری آب، معابر و پیشنهاد اصلاح نقشه شهر 2-تنظیف و نگه داری و تسطیح معابر و اماکن عمومی مردم و مجاری آب های سطحی و فاضلاب های سطحی3- همکاری در امر مراقبت امور بهداشتی و کنترل بازار با ارگان های ذیربط 4- جلوگیری از گدایی و وادار داشتن گدایان به کار 5- ایجاد تاسیسات غسالخانه و کشتارگاه های بهداشتی 6- نظارت بر اوزان مقایسه در سطح شهر 7- تهیه آمار مربوط به امور جمعیتی شهری و موالید و متوفیات جهت استفاده برنامه های شهری 8- جلوگیری از بیماری های مشترک اپیدمی حیوانات و انسان با همکاری موسسات بهداشت و درمان مانند هاری در امر دفع و معالجه 9- مقررات صنفی صدور جواز کسب 10- صدور پروانه ساختمانی و جلوگیری از تاسیسات غیر مجاز 11- رفع مزاحمت های ساختمانی و جلوگیری از سد معبر 12- وضع مقررات خاص برای نام گذاری های اماکن شهری 13- آسفالت خیابان ها و پیاده روها 14-جلوگیری از وسائل آلوده کننده و دودزا به همراه دیگر ارگان ها و ... همانطور که مشاهده می شود بخش بزرگی از وظایف شهرداری در 3 حوزه عمران و آبادانی شهر، بهداشت و درمان و فعالیت های فرهنگی اجتماعی تعریف شده است. در این نوشتار قصد بررسی تمام عملکرد شهرداری اصفهان را نداریم بلکه صرفا سرمایه گذاری های شهرداری و عملکرد اقتصادی آن را مورد ارزیابی قرار می دهیم. از بزرگترین طرح های شهرداری اصفهان طی چند سال گذشته می توان به مترو، مرکز همایش ها و سالن اجلاس، خرید سهام شرکت نمایشگاه های اصفهان و ساخت شهرک نمایشگاهی، احداث میدان عتیق(سبزه میدان سابق)، ارگ جهان نما، خریداری مجتمع تجاری طلا(عتیق)، ایجاد شبکه رسانه ای شهر(خبرگذاری ایمنا، روزنامه اصفهان زیبا، استدیو شهر و ...)، بازسازی بدنه خیابان چهارباغ عباسی و ساخت شهربازی رویاها اشاره کرد. طرح هایی که با سرمایه گذاری شهرداری و تبلیغات بسیار گسترده احداث آنها آغاز و بیشتر آنها تکمیل نشده اند. بررسی ها نشان می دهد بیشتر سرمایه گذاری های شهرداری اصفهان به دلیل طراحی نادرست پروژه و ارزیابی های ناصحیح اقتصادی نه تنها به سرانجام نرسیده اند بلکه تکمیل آنها نیز بازگشت سرمایه به دنبال نخواهد داشت. از میان این طرح ها مترو را نادیده می گیریم چرا که با وجود بهره برداری از فاز نخست آن پس از 20 سال آن هم با سه ساعت فعالیت در روز همچنان آینده روشنی ندارد و مردم شهر نیز از آن ناامید شده اند و پرداخت به آن یک گزارش مستقل نیاز دارد. اما چرا سایر پروژه های شهرداری اصفهان بازگشت سرمایه نداشته اند؟ در ابتدا باید این پرسش را مطرح کرد که آیا شهرداری در زمینه هایی که ورود پیدا کرده است، وظیفه قانونی دارد؟ اگر با نگاه سطحی به قانون نظر کنیم قطعا پاسخ منفی است اما اگر شهرداری را پس از دولت بزرگترین نهاد تاثیر گذار در مناطق شهری باور کنیم و بپذیریم که بسیاری از مسئولیت های دولت باید به بخش های عمومی مانند شهرداری ها واگذار شود پاسخ مثبت می شود اما با این وجود شهرداری اصفهان پای خود را بیشتر از گلیمش در عرصه سرمایه گذاری دراز کرده است. در اهمیت نقش شهرداری در حوزه اقتصاد باید بدانید بر اساس گزارش دفتر پایش محیط کسب و کار وزارت اقتصاد رتبه ایران در زیر شاخص اخذ مجوز ساخت و ساز در سال 2015 در میان کشورهای جهان 172 است که بدترین رتبه کشور را در میان زیر شاخص های سهولت انجام کسب و کار بانک جهانی به خود اختصاص داده و این رتبه نسبت به سال گذشته 11 پله تنزل پیدا کرده است. اخذ مجوز ساخت و ساز در ایران 15 مرحله دارد که بر عهده شهرداری هاست و این مراحل طبق همین گزارش 318 روز زمان نیاز دارد. با وجود این آمار نقش شهرداری در اقتصاد یک شهر به خوبی نمایان است؛ اما آیا شهرداری اصفهان از این موضوع آگاهی دارد و با این حال بودجه و زمان خود را صرف طرح های فاقد بازگشت سرمایه می کند؟

شهردار واحدهای تجاری

شهرداری اصفهان بر اساس کدام قانون و توجیه اقتصادی اقدام به احداث مجتمع های تجاری در شهر اصفهان کرده است؟ از یک سو ارگ جهان نما را احداث و نیمه کاره رها می کند آن هم به دلیل بی تدبیری در طراحی و آسیب به میدان نقش جهان و از سوی دیگر مجتمع تجاری عتیق(طلای عتیق) را خریداری می کند. هیچکدام از این دو مجتمع های تجاری نه تکمیل شده اند و نه بازگشت سرمایه داشته اند بسیاری از کسانی هم که واحدهای این دو مجتمع را خریداری و یا اجاره کرده اند ناراضی و پشیمان هستند. آیا کار شهرداری مجتمع سازی است؟ چرا شهرداری فکر می کند با سرمایه گذاری در مجتمع های تجاری می تواند منابع درآمدی جدید و پایدار برای خود ایجاد کند اما با اجرای طرح های خدمات شهری و تعامل منطقی در مشارکت با بخش خصوصی این درآمد به دست نمی آید؟ پروژه 500 میلیارد تومانی میدان عتیق یا امام علی یکی از طرح های بزرگ اصفهان بود که جنبه های نوسازی بافت فرسوده، بهبود وضعیت ترافیکی و زیباسازی شهری، بهبود فضای فرهنگی و تاریخی را همزمان برای شهر به ارمغان می آورد اما هیچ کدام محقق نشد آن هم به یک دلیل ساده شهرداری به جای کار شهری اراده کرد فعالیت اقتصادی انجام دهد که در آن تخصص نداشت و اکنون پس از گذشت چند سال نه تنها پروژه تکمیل نشده است بلکه واحدهای تجاری آن هم به دلیل قیمت بالا و نارضایتی اصناف در نحوه ساخت روی دست شهرداری مانده اند. میدان امام علی حتی در جذب مردم شهر و گردشگران نیز به دلیل نبود امکانات رفاهی و گردشگری ناموفق بود. از سوی دیگر بازسازی بدنه خیابان چهارباغ عباسی هم گوشه دیگری از نبود دیدگاه اقتصادی مناسب در شهرداری اصفهان را نشان می دهد نه تنها این ساخت و ساز جدید بر زیبایی های خیابان چهارباغ نیافزوده است بلکه بیشتر واحدهای تجاری آن نیز همچنان خالی مانده اند.

شهردار شهربازی

 شهر رویاها نیز به عنوان یکی از طرح های بزرگ تفریحی- گردشگری با وجود سرمایه گذاری کلان در نبود سیستم حمل و نقل مناسب برای رفت و آمد، نبود حلقه تکمیلی خدمات در محل پروژه و قیمت بالا وضعیت مناسبی برای جذب مردم ندارد. شهر رویاها اگرچه با واردات تجهیزات مدرن تلاش کرد یک شهربازی منحصر به فرد در کشور را راه اندازی کند اما سو مدیریت و کارفرمای غیر متخصصی همچون شهرداری نشان داد تجهیزات و امکانات مدرن در شرایط کنونی بدون در نظر گرفتن راهکارهای مختلف جذب مشتری هیچ نتیجه ای جز توقف و ورشکستگی به دنبال ندارد.

شهردار نمایشگاه دار و سالن دار

شهرداری اصفهان در کنار فعالیت های ناموفق تجاری خود بعد از مدت ها به این نتیجه رسید به جای احداث و ایجاد این بار شرکتی سودآور و مطمئن را خریداری کند تا هم بر گستره نفوذ قدرت خود در شهر افزوده باشد و هم با اندکی آسودگی خاطر کسب سود کند. بنابراین اقدام به خرید سهام شرکت نمایشگاه های استان اصفهان کرد و سهامدار عمده این شرکت شد. شهرداری با خرید سهام شرکت نمایشگاه ها پس از سال ها انتظار، سرمایه گذاری در احداث نخستین شهرک نمایشگاهی کشور را نیز آغاز کرده است که بدین ترتیب شهردار اصفهان باید نمایشگاه داری را نیز به رزومه خود اضافه کند. اگر چه شرکت نمایشگاه ها پیش بینی می کند این شهرک در مدت یکی دو سال آینده فاز نخست آن به بهره برداری برسد اما تجربه نشان داده است شهرداری اصفهان در راه اندازی طرح های این چنینی سابقه خوبی ندارد و کما اینکه اگر شهرداری بهره بردار این طرح باشد شهرک نمایشگاهی اصفهان نیز به گروه سرمایه گذاری های غیر قابل بازگشت خواهد پیوست. شهرداری اگر قصد دارد این طرح به سودآوری برسد باید اجرا و بهره برداری از آن را کامل به بخش خصوصی واگذار کند و از کاری که در آن تخصص ندارد و در حیطه وظایفش نیز نمی گنجد، پرهیز کند. پروژه مشابه دیگر شهرداری در این زمینه مرکز همایش های بین المللی استان اصفهان به شمار می رود که تبلیغات گسترده ای از امکانات و تجهیزات آن انجام گرفته است. این مرکز نیز می تواند یکی از چالش های استان در زمینه برپایی همایش ها و مراسم های رسمی و بین المللی را برطرف کند اما این طرح نیز از سرمایه گذاری های غیرتخصصی شهری است و شهرداری به نظر می رسد اصل مکان یابی و جذب مشتری را در اجرای این پروژه رعایت نکرده است و در آینده نزدیک این پروژه نیز بر سرمایه های بر باد رفته اصفهان افزوده می شود و بار هزینه ای دیگری را بر دوش شهر تحمیل خواهد کرد.

شهردار روزنامه چی

شهرداری اصفهان در موضوع رسانه تنها به تامین مالی رسانه های استان از کانال آگهی قانع نبود و برای اینکه خاطر جمع باشد که تمام خدماتش به خوبی اطلاع رسانی می شود اقدام به ایجاد شبکه رسانه ای با راه اندازی روزنامه اصفهان زیبا، خبرگزاری ایمنا، استودیو شهر و ... کرد. علاوه بر این در اصفهان هیچ رسانه ای جرات انتقاد از شهرداری را ندارد زیرا کوچکترین انتقاد موجب قطع آگهی های شهرداری برای آن رسانه خواهد شد. از سوی دیگر بالاترین تیراژ روزنامه های استان هم به اصفهان زیبا تعلق دارد و تلاش کرده است این روزنامه به رایگان در دسترس مدیران استان و عموم مردم باشد. نکته قابل توجه در سرمایه گذاری های رسانه ای شهرداری اصفهان زیانده بودن این رسانه هاست. رسانه های شهرداری با بودجه شهر مدیریت می شوند و بیشتر تریبون مدیران شهری و اعضای شورای شهر به شمار می روند و کیفیت محتوایی مناسبی را متناسب با بودجه و امکانات خود به مردم ارائه نمی دهند. ضرورت دارد شهرداری اصفهان رویکرد خود را در حوزه رسانه تغییر دهد و به جای ایجاد رسانه و تامین رسانه های دیگر که نتیجه ای جز هدر رفت سرمایه شهرداری ندارد رسانه های خود را نیز واگذار کند و اجازه دهد رسانه های استان عملکرد آن را مورد نقد قرار دهند تا از اشتباهات بیشتر شهرداری جلوگیری به عمل آید. شاید شهرداری اصفهان در موضوع رسانه از شهرداری تهران و روزنامه همشهری الگوبرداری کرده باشد اما خوب است بدانید که روزنامه همشهری در آخرین رتبه بندی روزنامه های کشور رتبه نخست را به خود اختصاص داده است و همچنین پردرآمدترین روزنامه کشور محسوب می شود. به نظر می رسد با این همه مسئولیت که شهرداری اصفهان بر عهده گرفته است مدتی دیگر شاهد آب حوض کشیدن مدیران شهری نیز در اصفهان باشیم.

موفقیت بخش خصوصی با وجود بی تدبیری شهرداری

در اصفهان هر چقدر شهرداری غیر مقتصد و بی تدبیر سرمایه گذاری می کند بر خلاف آن بخش خصوصی نمایشی از موفقیت و سودآوری را به نمایش گذاشته است. طی یک دهه گذشته طرح های شهری کلان و موفقی همچون اصفهان سیتی سنتر و شهرک سلامت اصفهان با مدیریت یک شرکت خصوصی و با سرمایه گذاری خارجی در اصفهان راه اندازی و در حال تکمیل پروژه هستند که هم در زمان بندی پروژه و هم جذب مشتری عملکرد قابل توجهی داشته اند. تفاوت سرمایه گذاری های بخش خصوصی با شهرداری در رویکرد تخصصی به طرح ها از یک سو و ارزیابی های اقتصادی چند جانبه است در حالی که شهرداری در طرح هایی سرمایه گذاری می کند که در آن تخصص ندارد و اجرا و بهره برداری از پروژه های اقتصادی خود را نیز به یک مجموعه خصوصی و حرفه ای در آن زمینه واگذار نمی کند. شهرداری بیشتر قصد تصاحب شهر و نفوذ در تمام بخش ها را دارد اما بخش خصوصی می خواهد با ارائه خدمات ارزشمند و موثر به مردم کسب سود کند. شاید بهتر باشد مدیران شهری جدید اصفهان از تجارب مدیران پروژه اصفهان سیتی سنتر در توسعه شهری همفکری و مشاوره بگیرند و حتی اجرای برخی از پروژه ها را نیز به این مجموعه امتحان پس داده واگذار کنند. البته از حق نباید گذشت که شهرداری در رشد و توسعه مراکز خرید ارزان(فروشگاه های کوثر و احداث بازارهای دست دوم ) عملکرد به نسبت خوبی داشته و در این زمینه رضایتمندی مردم بالاست.

شهرداری بهره برداری و اجرا را به بخش خصوصی توانمند بسپارد

مهدی جمالی نژاد، شهردار جدید اصفهان در آغاز فعالیت خود در ابتدای سال 94 گفته بود: اصفهان شهری هوشمند بر پایه دانش ساختاری، نخستین شهر کشور از لحاظ زیبایی، شادابی و سرزندگی و تبدیل به جاذبه اول گردشگری در کشور از مهم‌ترین چشم‌اندازهای من برای شهر اصفهان است. وی اصفهان را شهری امن و مقاوم در برابر انواع آسیب‌ها، مخاطرات و بحران‌های طبیعی، پایدار و محیطی مناسب جهت سکونت، فعالیت و فراغت معرفی کرد و افزود: حمل و نقل عمومی و خصوصی پاک با رویکرد عدالت‌محور از جمله مهم‌ترین برنامه‌های وی برای آینده شهر اصفهان است. شهردار اصفهان بدون تردید در مطالعه این نوشتار خواهد گفت هنوز در آغاز راه قرار دارد و نباید عملکردش در این مدت کوتاه قضاوت شود اما در پاسخ به وی باید بگویم انتصاب های شهرداری در دوره جدید و چگونگی تعامل وی با بخش های مختلف استان نشان می دهد روزهای خوبی در انتظار اصفهان نیست. بسیاری از انتصاب ها کاملا سیاسی و غیر تخصصی انجام گرفته است. رفتارهای جمالی نژاد نشان می دهد شهردار مقتدر و مدبری، کرسی مدیریت شهری اصفهان را بر عهده نگرفته است و افراد بسیاری در امور شهر دخالت های نا به جا می کنند و وی از ترس اینکه مبادا مخالفی پیدا کند خواسته های افراد ذی نفوذ را اجابت می کند. اصفهان گرفتار معضلات و چالش های فراوانی در عرصه امور شهری است و سرمایه گذاری در شهر باید بر اساس نیازهای روز و بلند مدت شهروندان انجام گیرد. اصفهان در بعد ترافیکی اگرچه بزرگراه و اتوبان های زیادی را احداث کرده است اما هیچکدام از این مسیرها استانداردهای لازم را ندارند و عرض کم این بزرگراه ها موجب شده است اکنون بسیار شلوغ تر از خیابان های سطح شهر باشند. غیر مسطح بودن خیابان ها که با اندکی باران به چیزی شبیه دریاچه تبدیل می شوند حکایت از آن دارد شهرداری وظایف خود را به خوبی نمی شناسد. شهرداری با وجود دانش و امکانات بین المللی حتی می تواند زاینده رود را در محدوده شهری زنده نگه دارد و منتظر اقدامات کشوری و رفع مشکل آب نباشد اما اقدام موثری در این زمینه نیز نداشته است. شهروندان اصفهان محیط های تفریحی کافی و مناسب در اختیار ندارند و ایجاد پارک های جدید و خلاقانه و محیط های تفریحی ضرورتی انکارناپذیر برای شهر اصفهان است. شهرداری در زمینه بهداشت نیز مطابق قانون در احداث مراکز درمانی در سطح شهر و افزایش تعداد سرویس های بهداشتی که از معضلات شهری و گردشگری اصفهان به شمار می روند نیز وظیفه قانونی دارد اما اقدام موثری را شاهد نیستیم. نکته آخر اینکه شهرداری در زمینه سرمایه گذاری باید از ورود به تمام حوزه هایی که موجب می شود عده ای بگویند شهرداری آب حوض هم می کشد بپرهیزد و شان مدیریت شهری خود را بر اساس قانون و نیاز شهروندان حفظ کند. شهرداری اصفهان باید با به کارگیری یک تیم تخصصی در زمینه مدیریت سرمایه گذاری و جذب مشارکت بخش خصوصی توانمند از هدر رفت بیشتر سرمایه های مردمی جلوگیری کند و امور خدماتی به شهروندان را در اولویت اهداف خود قرار دهد و پای خود را بیش از گلیمش دراز نکند. در پایان بار دیگر به اهمیت نقش شهرداری ها در موضوع سهولت کسب و کار که آمار آن در بالا آمده است اشاره می کنم و پیشنهاد می کنم شهرداری اصفهان به جای تصاحب کل شهر و افزایش گستره نفوذ خود بر وظایف اصلی شهرداری در قبال اقتصاد شهری و رفع موانع کسب و کار متمرکز شود و بیش از این سرمایه های شهر را به باد ندهد.

چهارشنبه بامداد 16 دی ماه 1394 

منتشرشده در اقتصادی
بازدید کد خبر: 1001
برچسب‌ها

ارسال نظر

کد امنیتی
بارگزاری مجدد