امروز: چهارشنبه 30 خرداد 1397 برابر با 20 جون 2018

یکشنبه, 23 مهر 1396 11:28
وزش باد شبانه باعث حرکت شن ها وصدایی شبیه آهنگ می شود ریگ جن یکی از شگفت‌انگیز‌ترین مناطق ایران با باتلاق‌های سهمگین است . تپه های عظیم ماسه ای که ده هاکیلومتر ارتفاع و دهها کیلومتر طول دارداتفاقات بی‌پاسخ و توجیه نشده بسیاری در این منطقه روی داده است و نمکزار‌های این منطقه محل قتل و دفن موجوات زنده بسیاری بوده است.
به گزارش خبرنگار ایسکانیوز آفتاب جنوب می‌بایست درجه خود را در کف 50 و سقف 60 و اندی نگاه دارد؛ تا کویر را در دل شهر درک کرد. اشک‌های حلقه‌زده در چشم دوربین نیز نمی تواند عمق کویر رابه تصویر بکشد کویر همیشگی است. همیشگی تر از لوکیشنی که از نخلی آغاز می‌شد و با نخلی به پایان می‌رسید.
افسانه های ریگ جن: حاشیه نشینان و محلی‌های این منطقه، چوپان‌ها و ساربان‌ها معتقدند که اگر کسی پایش به ریگ جن برسد، بلافاصله ناپدید و توسط ارواح و موجودات ماورایی به قلب ریگ‌جن فرستاده می‌شود! یکی از کاوشگران می‌گوید که حتی شتر‌های اهالی کویر هم وقتی به این منطقه می‌رسند، می‌ایستند و به هیچ عنوان حرکت نمی‌کنند!
پروفسور پرویز کردوانی، جغرافی دان به خبرنگار ایسکانیوز در شناساندن این منطقه از خاک ایران می گوید:ریگ جن منطقه‌ای کویری و پر از تپه‌های شنی و اطراف آن دارای باتلاق‌های نمکی است. این کویر در جنوب غربی و غرب دشت کویر، جنوب سمنان، جنوب شرق گرمسار، شرق پارک ملی کویر، شمال انارک و غرب جندق قرار گرفته است و وسعت تقریبی آن 3800 کیلومتر مربع است و هیچ‌گونه چشمه یا چاه آبی در این منطقه وجود ندارد. وی با اشاره به اینکه ما در ایران چند ریگ داریم می گوید:ریگ های معروف ایران شامل:1-ریگ دهلی که در جنوب کرمان قرار دارد و به طرف سمسور و بلوان در سیستان و بلوچستان می رود و بومیان منطقه معتقدند که از آنجا صدای دهل شنیده می شود. 2-ریگ شتران بین یزد و طبس 3-ریگ جن که بزرگترین ریگ ایران و جهان است.
کردوانی اضافه می کند: رسیدن به ریگ جن یا ریگ لوت شرقی که بالاترین ارتفاع از سطح دریا را دارد(1070 متر9)از چند راه میسر است : از جنوب یکی از راهها جندق است که سالهای قبل شهردار آن 70 کیلومتر جاده ای را احداث کرد که در امتداد این جاده روستاهایی به نام عشین و علم وجود دارد که قدمتی صد ساله دارند و متاسفانه اکنون خالی از سکنه است.
راه دوم راهی است که اگر مسئولان ذی ربط آن را احیا کنند با جذب گردشگران می تواند علاوه بر تحول در صنعت توریسم برای دولت نیز در آمد خوبی داشته باشد که آن راه از جنوب گرمسار و جاده سنگ فرش شاه عباسی است. به گفته کردوانی سنگ فرش شاه عباسی متعلق به 600 سال قبل است که در ابتدای راه برجی در آن ساخته شده بود که به آن میل سنگی می گفتند .
مسیر اصلی از تهران به ورامین،پیشوا،ابر دژ ،نره خر کوه،و سیاه کوه یک جاده وجود دارد که دارای معادن نمک و استرانسیوم است و بعد به چشمه ملک آباد می رسیم و سپس به ریگ جن.
این چهره ماندگار جغرافیا تاکید می کند: وزش باد در شب باعث حرکت شن ها و تشکیل صدایی شبیه به آهنگ و موسیقی می شود که آن را به صدای جن تعبیر و تشریح کرده اند و جریان آبهای زیر زمینی که از سمت سمنان و گرمسار به طرف جنوب (ریگ جن) سرازیر می شود این منطقه را خیس و با پوشش ماسه روی آن، باتلاق ایجاد شده است و علت فرو رفتن انسان در این منطقه به همین دلیل است این منطقه دارای پوشش گیاهی و حیوانی پراکنده و بسیار کم است. وی با اشاره به اینکه این منطقه قابلیت این را دارد که مسئولان به آن اهمیت بیشتری را بدهند گفت: اگر جاده به سمت سیاه کوه امتداد یابد به پارک ملی کویر خواهیم رسید البته الان دیگر آنقدر کویر خشک شده است که دیگر بحث خیس شدن بیابان مطرح نمی‌شود که افراد بخواهند در کویر فرو روند تا ذهنیت وجود "جن" پیش آید و جالب است الان که این اتفاق رخ نمی‌دهد باور دیگری به وجود آمده و عنوان می‌کنند که اجنه از این مناطق کوچ کردند! ولی در مجموع کویر علی الخصوص ریگ جن - اجنه ای ندارد و این اتفاقات فرو رفتن به دلیل کویر نمک زار و خیس است.
آنچه مهم است این است که اگر تا بحال کویر نوردی را تجربه نکرده اید لازم است همراه تان کسانی باشند که با ناشناخته های کویر،عجین و راهنمای شما باشند.
( یکشنبه 23 مهر 1396 - 08:15)
جمعه, 21 مهر 1396 10:46
ترس بخشی از وجود انسان است و هر چیزی که ناشناخته یا دلیلی برای وجود و رخدادش وجود نداشته باشد باعث ترس می‌شود. وجود ارواح سرگردان و جن‌ها یکی از عناصر اصلی مکان‌هایی است که باعث رعب و وحشت انسان می‌شود. در ایران و بسیاری از نقاط دنیا مکان‌هایی وجود دارد که به عقیده بومی‌ها محل گذر یا زندگی ارواح و جن‌ها در نظر گرفته می‌شود.
بیابان‌های اسرارآمیز که جان بسیاری از انسان‌ها را می‌گیرد و غارهای بدون انتها و دره‌ها و جنگل‌هایی با صداها و اشکال عجیب ازجمله مواردی است که مراجعه‌کنندگان و گردشگران علاقه‌مند به ماجراجویی و تجربه وحشت را به خود جلب می‌کند.
داستان‌ها و روایتی که بومی‌ها در رابطه با این مناطق مطرح می‌کنند عموماً ممکن است هیچ دلیل علمی موثقی نداشته باشد و ماجراجویان و علاقه‌مندان به گردشگری وحشت با آگاهی از این موضوع پا به این مناطق اسرارآمیز می‌گذارند و صرفا تجربه کردن در منطقه‌ای که داستان‌های عجیب و غریبی برایش وجود دارد می‌تواند بسیار هیجان‌انگیز باشد.
ریگ جن: یکی از معروف‌ترین مکان‌هایی که در ایران باعث ترس و وحشت گردشگران و کویرنوردان می‌شود ریگ جن است. این منطقه بیابانی در کویر مرکزی ایران قرار دارد و شامل جنوب سمنان و شرق دریاچه نمک، شمال انارک و غرب جندق می‌شود.
این منطقه با وسعتی نزدیک به 4000 کیلومتر مترمربع یکی از اعجاب‌انگیزترین بیابان‌های دنیاست. باتلاق‌های نمکی و وجود تپه‌های بی‌شمار شن از مهم‌ترین چالش‌های سفر به این منطقه است. وسعت باتلاق‌ها به حدی است که می‌تواند هر گروه مجهزی را زمینگیر کند و درنهایت با تمام شدن آذوقه، آب و سوخت، مرگ دردناکی را برایشان رقم بزند.محلی‌هایی که اطراف این منطقه اسرارآمیز زندگی می‌کنند از ورود به آن واهمه دارند و معتقدند هر انسانی که واردش شود هیچ‌گاه بر نخواهد گشت و به عقیده آنها شترها هم از ورود به این منطقه اجتناب می‌کنند.
برخی گردشگران و ماجراجویان ایرانی و خارجی توانسته‌اند از بخش‌هایی از این سرزمین وحشت عبور کنند که اولین فرد خارجی که از این منطقه عبور کرد، سون هدین جغرافیدان، مکان‌نگار، عکاس، کاوشگر و سفرنامه‌نویس سوئدی بود که موفق شد از بخش‌هایی از ریگ جن در سال 1900 عبور کند. برخی گروه‌های ایرانی نیز با خودرو توانسته‌اند از بخش‌هایی از این منطقه عبور کنند.
(جام جم آنلاین - جمعه 21 مهر 1396 ساعت 06:30)
پنج شنبه, 13 مهر 1396 19:01
منطقه شکار ممنوع عباس آباد- عکس منطقه شکار ممنوع عباس آبادمنطقه شکار ممنوع عباس آباد: این منطقه در شرق شهرستان نایین مابین شهر انارک و شهر بیاضه واقع شده و مشتمل بر دشت‌ها و رشته کوه‌های به هم پیوسته می‌باشد. این منطقه با وسعت بیش از ۳۰۰ هزار هکتار، زیستگاهی بکر و دست نخورده در قلب کویر برای انواع گونه‌های گیاهی و جانوری می‌باشد. به رغم وجود محدودیت‌های زیستی از جمله بارندگی کم و متغیر، آب و هوای گرم و محدودیت‌های خاک، پوشش گیاهی از تنوع و تراکم قابل توجهی برخوردار بوده و تاکنون بیش از ۴۰۰ گونه گیاهی در سطح این منطقه شناسایی شده‌اند و درمنه، گز و تاغ پوشش گیاهی شاخص آن می‌باشند.
در این منطقه ۳۵ گونه پستاندار، ۷۲ گونه پرنده بومی و ۱۵۵ گونه پرنده مهاجر زندگی می‌کنند. این منطقه یکی از باارزش‌ترین زیستگاه‌های یوزپلنگ آسیایی محسوب می‌شود. گونه‌های جانوری متعدد دیگری نیز در این منطقه دیده می‌شوند که مهم‌ترین آن‌ها پلنگ، جبیر، کاراکال، گربه شنی، شاه روباه، هوبره و زاغ بور می‌باشند.
(ستاره -کد خبر: ۱۴۸۴۹ تاریخ انتشار: ۱۳ مهر ۱۳۹۶ -۱۳:۲۸)
دوشنبه, 10 مهر 1396 15:45
رئیس اداره منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان نائین اعلام کرد: طرح بیابان زدایی در 250 هکتار از زمین های تحت تاثیر فرسایش بادی در کانونهای بحران دو منطقه انارک و چوپانان این شهرستان اجرا می شود.
به گزارش ایرنا، روابط عمومی منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان نائین روز دوشنبه به نقل از 'کیوان لوکی انارکی' میزان اعتبار این طرح را 1.5 میلیارد تومان برآورد کرد و ادامه داد: طرح یاد شده در روزهای پیش رو آغاز می شود.
وی خاطرنشان کرد: اغلب کانونهای بحران فرسایش بادی در سطح شهرستان در منطقه انارک و چوپانان واقع شده و در بسیاری از موارد منشأ تشکیل گرد و غبار و ریز گردها است که با اجرای عملیات بیابان زدایی و تثبیت و کنترل حرکت ماسه های روان می توان تا حدودی از پیشروی بیابان و افزایش آلودگی هوا جلوگیری کرد.
به گفته رئیس منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان نائین، یکی از راههای جلوگیری از بیابان زایی کاشت درختان و گیاهان مقاوم و متناسب با مناطق خشک همچون گیاهان شوره زیست است که راهکار مقابله با بیابان زایی در این شهرستان از طریق کاشت نهال گیاه تاغ در زمین های تحت تاثیر فرسایش بادی دنبال می شود.
لوکی انارکی تکید کرد: با توجه به خشکسالی های چند سال اخیر که خسارات جبران ناپذیری را به پوشش گیاهی مراتع وارد کرده است و از دامداران، روستائیان و سایر اقشار مردم شهرستان تقاضا داریم در حفاظت از پوشش گیاهی موجود به منظور جلوگیری از فرسایش بادی و آبی مانند گذشته اهتمام داشته و خود حافظ منابع طبیعی باشند.
معضل ریزگردها در دهه اخیر به مشکل و چالشی جدی صنایع و اقتصاد کشورمان و همچنین برای سلامت شهروندان تبدیل شده به نوعی که منشاء بسیاری از بیماری ها را می توان در این ذرات ریز جستجو کرد.
کنوانسیون جهانی مقابله با بیابان زدایی سازمان ملل متحد در سال 2017 شعار 'سرزمین ما، خانه ما، آینده ما' را انتخاب کرده و این موضوع اهمیت پیگیری طرح های بازدارنده برای پیشرفت بیابانها و کاهش و کنترل کانون های انتشار ریزگردها را نشان می دهد.)
(کد خبر: 82682770 (6193316) تاریخ خبر: 1396/07/1014:59)
پنج شنبه, 30 شهریور 1396 11:46
پروژه های بیابان زدایی در سطح 250 هکتاردرنایین آغازشد
اصفهان-ایرنا- پروژه های بیابان زدایی در سطح 250 هکتار ازاراضی بیابانی انارک و چوپانان از توابع شهرستان نایین با اعتباری بالغ بر 15 میلیارد ریال آغاز شد.به گزارش روز پنجشنبه ایرنا به نقل از مدیر اداره منابع طبیعی شهرستان نایین طرح های یاد شده در سطح منطقه با کاشت نهال گیاه تاغ در اراضی تحت فرسایش بادی انجام می شود.
کیوان لوکی انارکی افزود: کانون های فرسایش بادی در سطح شهرستان بیشتر در منطقه کویری انارک و چوپانان واقع شده که در بسیاری از موارد منشأء تشکیل گرد و غبار و ریز گردهاست. وی افزود: با اجرای عملیات بیابان زدایی و تثبیت و کنترل حرکت ماسه های روان می توان تا حدودی از پیشروی بیابان و افزایش آلودگی هوا جلوگیری کرد.
مدیر اداره منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان نایین خاطر نشان کرد: با توجه به خشکسالی های چند سال اخیر که خسارات جبران ناپذیری را به پوشش گیاهی مراتع وارد آورده است از دامداران، روستائیان و سایر اقشار مردم شهرستان تقاضا داریم در حفاظت از پوشش گیاهی موجود جهت تثبیت خاک برای جلوگیری از فرسایش بادی و آبی کما فی السابق اهتمام داشته باشند.
چوپانان در190 کیلومتری وانارک در 75 کیلومتری نایین وشهرستان نایین با بیش از39 هزارنفرجمعیت در140 کیلومتری شرق اصفهان قراردارد.
(تاریخ خبر: 1396/06/30ساعت: 10:23)
یکشنبه, 19 شهریور 1396 18:08
رخداد 4 زلزله بیش از 4 ریشتر در کشور: ... به گزارش ایسنا، ... دوشنبه 13 شهریور ... انارک استان اصفهان با زلزله 2 ریشتری لرزید.
(۱۹ شهریور ۱۳۹۶ / ۰۵:۲۹ -  کد خبر: 96061810317)
سه شنبه, 14 شهریور 1396 19:32
40 درصد از معادن استان دارای محدودیت زیست محیطی است
معدنکاری و بهره برداری از معادن در ایران سابقه‌ای تاریخی دارد. بهره برداری و کشف معادن و ذوب سنگ معدن ها و استخراج  فلزات از آنها به دوران باستان برمی گردد. بعضی از باســتان شناسان معتقدند که اولین بار مـــس در ایران شـــناخته و استفاده شده است. نمونه هایی از سنگ معدن یافت شده در «تل ابلیس» در کرمان در حدود 6000 سال قدمت دارند. کهن‌ترین منطقه ای که آثار ذوب مس در آنجا به دست آمده در «سیلک» کاشان است که قدیمی تر از تل ابلیس کرمان است. در معدن سرب و روی «نخلک» که در نزدیکی شهرستان انارک در استان اصفهان قرار دارد شواهدی از معدنکاری‌های کهن که به زمان ساسانیان و حتی قبل از آن می‌رسد، دیده شده است؛ اما فعالیت این معادن و صدها معدن دیگر درکشورمان همواره با یک علامت سوال بزرگ مواجه بوده که چرا فعالیت معادن، تن رنجور طبیعت را آزار می‌دهد؟ دکتر سعید یوسف پور کارشناس و فعال محیط زیست که اتفاقا زمانی جزء ناجیان محیط زیست در همین زمینه بوده به این سوال و سوالات دیگر اصفهان‌زیبا پاسخ داد.
در مواجه با موضوع معدن و معدنکاری بیشتر اوقات این سوال پیش می‌آید که آیا لزوما بین فعالیت اقتصادی پر سودی مانند معدنکاری و حفظ محیط زیســـت تقابل و تضادی وجود دارد؟
امروزه معادن یکی از ارکان اصلی و مهم اقتصادی هر کشوری محسوب می شوند. معدنکاری مواد لازم برای حیات و پیشرفت بشر را فراهم می کند و از طرفی با افزایش آلودگی ها امکان حیات و استفاده از محیط زیست سالم را از بشر سلب می کند. شکی نیست استفاده بهینه از منابع گوناگون یکی از اصلی ترین دغدغه های همه دولتمردان و مردم کشورهای جهان است. بهره برداری از کانسارها و ظرفیت های معدنی یکی از بسترهای توسعه و رونق اقتصادی است. در حال حاضر که بشر از دوران صنعتی و تکنولوژی عبور کرده و وارد عصر ارتباطات و اطلاعات شده استفاده از مواد معدنی و شیمیایی با منشاء مواد معدنی به عنوان یک ضرورت اجتناب ناپذیر، قابل چشم پوشی نیست. برداشت از معادن سیما و منظر منطقه را تحت تاثیر قرار می دهد. تداوم برداشت علاوه بر زشتی محوطه باعث تخریب اکوسیستم و جوامع زیستی موجود در منطقه می شود. معدنکاری ناپایدار باعث کاهش کیفیت آب، تاثیر نامطلوب بر وضعیت هوا، آلودگی آب‌های زیرزمینی و آب های سطحی، تخریب منظرگاه و وضعیت بصری، فرسایش و رسوب‌گذاری، آلودگی صوتی، پراکنش اکولوژیکی و از بین بردن اکوسیستم ها، کاستن از حاصل‌خیزی خاک و از بین رفتن امنیت و سلامت در زندگی اجتماعی که نتیجه همه این موارد برجای گذاشتن اثر سو در وضعیت اقتصادی جامعه و فاصله گرفتن از جامعه‌ای پایدار است. اثرات مستقیم بر استخراج معادن روباز در ساختار زیربنایی محیط زیست روی می‌دهند. تاثیرات جزئی مانند سر و صدا، گرد و غبار، نشت آلودگی در آب های سطحی یا اثرات تجمعی مانند از بین رفتن و نابودی آبخیزها تهدیدی جدی برای کاستن از منابع اکولوژیکی است. اثرات بلند مدت می‌تواند وضعیت زندگی و زیستگاه‌های موجود اطراف معادن را تغییر دهند. به علاوه در اثر برداشتن مقدار زیادی از خاک های سطحی، گیاهان موجود در منطقه و جانوران موجود، بر روی تنوع زیستی و منابع طبیعی نیز اثر مخرب به جای می گذارد. در کشور ما نیز همچون سایر نقاط جهان، فعالیت های معدنی مواد لازم برای زندگی و پیشرفت انسان ها را فراهم می کند.
ضعف قوانین در فعالیت‌های معدنی چقدر به محیط‌زیست ضربه زده است؟
در سال های اخیر با توجه به موضوع تحریم ها و کاهش میزان تولید و فروش نفت و کاهش قیمت جهانی آن، مسئولان و برنامه ریزان را بر آن داشت تا با توسعه معادن، جایگزینی برای طلای سیاه و اقتصاد وابسته به نفت ایران پیدا کنند و به نام توسعه صادرات غیر نفتی، فروش مواد معدنی خام و بعضا فراوری شده برای ارز آوری بیشتر در دستور کار قوای مجریه و مقننه قرار گیرد.کارشناسان محیط زیست و منابع طبیعی از ضعف و خلا جدی قوانین و مقررات ایران برای جلوگیری از آلودگی ها و تخریب غیرقابل جبران عرصه های طبیعی به واسطه فعالیت های معدنی، شکوه داشته اند؛ اما همچنان فعالان پر نفوذ و پر قدرت حوزه معدن توانسته اند چیرگی و برتری خود را در زورآزمایی های نابرابر با محیط زیست و منابع طبیعی به رخ بکشند. در قانون معادن و آیین نامه اجرایی آن مصوب 1377 و اصلاحات بعدی آن در سال 1390 و 1392 به جز موضوع محیط زیست، تقریبا به همه جزئیات توجه نسبتا خوبی شد و شوربختانه با گذر زمان اصلاحات صورت گرفته به هیچ وجه نفع محیط زیست نبود.
در واپسین روزهای کاری اسفند سال 1391 دولت دهم طی مصوبه ای، تشکیل کارگروه توسعه بخش معدن در استان ها را الزامی کرد. این مصوبه وتشکیل کارگروه مرتبط با آن چه خساراتی برای محیط زیست به دنبال داشت؟
این مصوبه و تشکیل کارگروه مرتبط با آن، نقض آشکار  مواد ۸۴، ۱۰۱ و ۱۷۸  قانون برنامه پنج ساله پنجم توسعه، ماده 1 ‌قانون تمرکز امور صنعت و معدن و تشکیل وزارت صنایع و معادن، مواد 3، ۴، ۱۲ و 16 قانون اصلاح قانون معادن، ماده ۱ ‌قانون تمرکز امور صنعت و معدن و تشکیل وزارت صنایع و معادن و ماده ۲۱ قانون توزیع عادلانه آب بود؛ اما آنچه بیش از هر چیز فعالان محیط زیست را نگران کرد بند ب ماده دو این مصوبه بود؛ چرا که براساس بند ب ماده دو این مصوبه، معدنکاران می‌توانستند در مناطق حفاظت چهارگانه تحت حفاظت سازمان محیط‌ زیست دست به عملیات اکتشاف و استخراج معدن بزنند بی‌ آنکه سازمان حفاظت محیط‌ زیست بتواند مانع آنها شود.
رئیس جمهور وقت در دور چهارم سفرهای استانی خود به استان سمنان بر اساس همین مصوبه گفته بود: «باید از همه مردم در زمینه اکتشافات و بهره برداری معادن استفاده کنیم».بله. ایشان ضمن بیان این مطلب که از همه مردم برای بهره برداری معادن استفاده کنیم به این صورت که سکه و ارزی که مردم برای خود ذخیره کرده اند را نقد کرده و در حوزه معادن سرمایه گذاری کنند که این خود باعث ایجاد تولید، صنعت، خدمات و فراوری های گسترده خواهد شد. تا کنون معادن در اختیار عده ای معدود بوده که با فعال شدن ستاد معادن در استان ها واگذاری معادن به مردم آغاز شده است.این در حالی بود که در تبصره 4 ماده 31 قانون حفاظت و بهره برداری از جنگل‌ها و مراتع به صراحت آمده است: «مناطق چهار گانه که در اختیار سازمان محیط زیست قرار داشته یا بعدا قرار خواهد گرفت قابل واگذاری به غیر نیست.»اولین جلسه کارگـــروه توســـعه بخش معدن در 28 اسفند 1391 تشکیل شد. بنده پس از تشـــکیل  ایـــن کارگروه در استانداری چهارمحال و بختیاری و درک تهدیدات جدی برای محیط زیست و مناطق چهارگانه تحت مدیریت، بسیاری از فعالان محیط زیست از جمله محمد درویش که از اصلی ترین منتقدان محیط زیستی آن زمان بود را مطلع کردم. این مصوبه واکنش فعالان محیط‌زیست را به دنبال داشت و بر همین اساس کارشناسان و دلسوزان محیط‌ زیست نسبت به خسارت‌های جبران‌ناپذیر اجرای این مصوبه هشدار دادند.در آغاز به کار دولت یازدهم، رئیس مجلس شورای اسلامی طی نامه ای به رئیس دولت یازدهم در تاریخ 26 مرداد 1392، هفت مصوبه دولت دهم در سال های 1390، 1391و 1392 را مغایر قانون اعلام کرد که یکی از این مصوبات، مصوبه کارگروه توسعه بخش معدن استان ها بوده است.
اما خوشحالی فعالان و کنشگران محیط زیست برای لغو آن مصوبه، دولت مستعجل بود. در 14 آبان 1392 در مجلس شورای اسلامی، نمایندگان با تصویب «قانون اصلاح موادی از قانون معادن و اصلاحات بعدی آن»، یک تبصره به عنوان تبصره(5) به شرح زیر به ماده (24) و یک ماده به عنوان ماده (24 مکرر) به قانون الحاق و به نوعی حق مخالفت با بهره برداری و توسعه معادن در همه نقاط، حتی مناطق تحت مدیریت سازمان حفاظت محیط زیست را سلب کردند.(تبصره 5 ـ در صورتی‌که سازمان صنعـــت، معـــدن و تجارت استان به پاسخ‌های استعلام از دستگاه‌های اجرایی ذیربط اعتراض داشته باشد، موضوع به هیئت حل اختلاف موضوع ماده (24 مکرر) ارجاع می‌شود تا حداکثر ظرف پانزده روز درمورد آن تعیین تکلیف شود.)
اما فعالان محیط زیست و مدیران سازمان حفاظت محیط زیست دست به کار شدند تا مانع از دست اندازی به مناطق بکر طبیعی و زیستگاه های حساس کشور شوند، درست است؟
بله. در همین راستا سازمان حفاظت محیط زیست پیشنهاد اصلاح تبصــره الحاقی ماده ۲۴ قانون اصلاح قانون معادن را به دولت ارائه کرد و دولت نیز دو سال قبل ماده واحده‌ای را به شکل لایحه به مجلس فرستاد تا در انتهای تبصره مذکور، عبارت «سازمان‌های انرژی اتمی و حفاظت محیط زیست از شمول این تبصره مستثنی هستند.» اضافه شود؛ اما با فشار و لابی پر قدرت فعالان معدنی دولت این لایحه را از مجلس پس گرفت و در عوض اختیارات کمیته ماده 24 مکرر را به شورای عالی معادن واگذار کرد و این شورا نیز مسئولیت تصمیم‌گیری در این مورد را به «کارگروه تعامل» سپرد.این تفویض اختیار مانع از تلاش برای توسعه معادن در مناطق طبیعی به ویژه مناطق دارای ارزش‌های طبیعی جهانی نشد، تا آنجا که در واپسین روزهای دولت یازدهم و با‌وجود مخالفت سازمان حفاظت محیط زیست، استاندار مازندران مجوز اکتشاف معدنی را در 11 هزار هکتار از جنگل‌های هیرکانی واقع در منطقه حفاظت شده البرز مرکزی شمالی که قرار است به‌عنوان میراث جهانی در یونسکو به ثبت برسد، صادر کرد.تشکیل «کمیته حل اختلاف ماده 24 مکرر قانون معادن» به ریاست استاندار مازندران و موافقت با معدنکاوی در منطقه حفاظت شده البرز مرکزی شمالی در این جلسه، در حالی اتفاق افتاده که یک سال پیش از این، رئیس جمهوری در نامه‌ای به وزیر صنعت خواستار عدم برگزاری «کمیته ماده 24 مکرر» در استان‌ها شده بود. هر چند استاندار مازندران در یک تعامل سازنده با فعالان محیط زیست در نامه‌ای به اداره کل حفاظت محیط زیست مازندران، با اعلام مخالفت، مانع از تحقق تخریب میراث جهانی جنگل های هیرکانی شد؛ اما اتفاقات نشان داد که طبیعت و محیط زیست در خلا قوانین بازدارنده چقدر مظلوم و شکننده است.
استان اصفهان رتبه اول در تولید و فرآوری سنگ تزئینی کشور را به خود اختصاص داده است و از نظر تعداد معادن فعال هم رتبه دوم را دارد. این حجم از معدن را چطور می توان مدیریت کرد تا آسیب هایش به محیط زیست به حداقل برسد؟
بهره برداری معدنی سالانه از این معادن بیش از ۴۲ میلیون تن مواد معدنی است. در استان اصفهان بیش از 760 معدن فعال وجود دارد که حدود 40 درصد از این معادن با مناطق دارای محدودیت های طبیعی و یا حساس زیست محیطی تداخل دارند. بیش از 60 معدن در محدوده مناطق تحت مدیریت سازمان حفاظت محیط زیست، اعم از حفاظت شده، پناهگاه حیات وحش و پارک ملی فعالیت می کنند.فعالیت های معدنی در بعضی مناطق مانند کمجان، اوره، طرق‌رود در شهرستان نطنز، جوشقان و کامو در شهرستان کاشان، آب ملخ در شهرستان سمیرم و... مردم را به ستوه آورده و منجر به نارضایتی های جدی اجتماعی شده است.
در فاکتورهای آلودگی کلانشهر اصفهان ذرات معلق اصلی‌ترین فاکتور محسوب می شود. با این حال در شرق شهر اصفهان شش معدن گچ، هشت تا ۱۲ هزار هکتار کانون فرسایش بادی و مولد گرد و غبار را اصفهان ایجاد می کنند. دراین زمینه چه باید کرد؟
پر واضح است معدنکاری و معدنکاوی در ایران روند پایداری ندارد و در برخی نقاط در تضاد آشکار با اصل 50 قانون اساسی است. چرا که این فعالیت ها منجر به تخریب غیرقابل برگشت در طبیعت می شود و از سوی دیگر با تخریب و آلودگی منابع سه گانه اصلی حیات یعنی؛ آب، خاک و هوا، باعث تضییع حقوق عمومی و انفال می شود و سزاوار نیست که به قیمت انتفاع افرادی معدود، مزایایی پنهانی اکوسیستم های طبیعی که حق همه ساکنان کره زمین و امانتی الهی است، به بدترین شکل تخریب و فرایند جبران خسارت و احیاء و باززنده سازی عرصه های معدنی مورد غفلت واقع شود.در این وضعیت بحرانی اقتصاد، تولید کنندگان مواد فلزی و معدنی معادن باید تا جای ممکن از هزینه های تولیدی بکاهند. در عین حال جامعه نیز بهبود وضعیت محیط زیستی را از صنعت و تولیدکنندگان مطالبه می کند. برای عبور از این بحران حفظ محیط زیست و منابع طبیعی و خصوصا معادن سبز می‌تواند راهکاری موثر به حساب آید که روی چهار طرح اصلی تاکید دارد: «کاستن از تخریب سرزمین و به جای گذاشتن اثرات تخریبی، نـــوآوری در مدیریت مواد زائد معدنی، مدیریت بحران های اکوسیستمی، احیاء و نوسازی معادن»
در کشور ما پس از استخراج از معادن زمینه بازسازی و احیا و برگرداندن معادن به حالت طبیعی و اولیه انجام می شود؟
برداشت و استخراج از معادن به دلیل محدود بودن منبع، یک کاربری موقت است؛ اما اثرات به جای مانده از آن دائمی و برگشت‌ناپذیر، خود به خودی به حالت طبیعی اولیه است. در نتیجه باید در انتهای عمل استخراج، تمامی اعمال و کارهایی که در رابطه با تخریب محیط زیست صورت گرفته، بهبود یابد. تخریـــب محیطی در مناطق دارای معادن، زندگی عمومی را با آلودگی هوا، تخریب زمین، تخریب جنگل ها، آلودگی صوتی و از بین رفتن سطح سفره های آب زیرزمینی همراه ساخته است. دولت و مسئولان مربوطه باید پس از استخراج از معادن زمینه بازسازی و احیا و برگرداندن معادن به حالت طبیعی و اولیه را فراهم سازند.در زمینه بازسازی عرصه های مورد تخریب در ایران متاسفانه حرکت مثبتی که چشمگیر باشد، صورت نپذیرفته است. قوانین بهره برداری معادن در کشورهای دیگر به طور جامع مورد اهمیت قرار داده شده است. مثلا در کشور آلمان برداشت سنگ ممنوع است و سنگ را به طور مصنوعی تهیه می‌کنند. در حالی‌که در ایران معادن سنگ گرانیت کلاردشت، باعث ایجاد تخریب وسیعی در سیمای بصری و اکوسیستم منطقه شده است.احیاء و باززنده ســـازی؛ یعنی مجموعـــه ای از اقدامات اجرایی كه سبب ترمیم آثار تخریبی محدوده معدن از جمله احیاء پوشش گیاهی بومی منطقه می‌شود، یک ضرورت است که باید در قوانین مرتبط محیط زیست و معدن با شفافیت و صراحت، گنجانده شود.
برای اینکه شـــاهد اقتصـــادی سبز در فعالیت‌های معدنی برای حفظ طبیعت و ذخایر ارزشمند ژنتیکی باشیم، چه باید کرد؟
اصلاح قوانین موجود و وضع قوانین جدید به منظور پیشگیری از تخریب گسترده و جبران‌ناپذیر طبیعت، الزام برای در نظر گرفتن ظرفیت های تحمل‌پذیر محیط و لحاظ توان و پتانسیل طبیعی و اکولوژیک برای صدور مجوز عملیات معدنی، پیش‌بینی و اعمال هزینه های بازسازی و احیاء عرصه در مطالعات امکان سنجی معادن، افزایش جرائم و حداقل فواصل قانونی فعالیت های معدنی به دو برابر میزان موجود، ممنوعیت یا تمدید مشروط عملیات معدنی در مناطق چهارگانه تحت مدیریت حفاظت محیط زیست، بازنگری در قوانین به ویژه تبصره 5 ماده 24 قانون جدید معادن و انحلال کمیته حل اختلاف استانداری و لحاظ حسابرسی و اقتصاد سبز در فعالیت های معدنی انتظاراتی به جا برای حفظ طبیعت و ذخایر ارزشمند ژنتیکی آن در کنار فعالیت های بهینه و سودمند اقتصادی معدنی است.توسعه پایدار مرهون یافتن موزاییک‌هایی است که در یک مجموعه فعالیت، جایگاه خودشان را پیدا کرده باشند و قادر باشند هماهنگ با هم وظایف خود را انجام دهند تا کل جامعه به طور هماهنگ و جامع به توسعه پایدار و نهایتا به اقتصاد پایدار دست یابد. امید است بتوانیم با احیاء و باززنده سازی معادن و استفاده درست و به جا از منابع زندگی بخش طبیعی؛ روز به روز در رســیدن به توســـعه پایدار و اقتصاد پایدار گام مهمــی برداریم.
منابع: دکتر حسنعلی لقایی، مینا امانی، اصول احیا و باززنده سازی معادن و نقش آن در دستیابی به اقتصاد پایدار، معماری منظر، 1392
دفتر حقوقی و امور مجلس، قانون معادن مصوب 27/ 2/1377، مجموعه قوانین حفاظت محیط زیست در ایران، جلد اول، اسفند 1383، انتشارات سازمان محیط زیست
(سه شنبه ۱۴ شهریور ۱۳۹۶ - شماره روزنامه:شماره 3017 - سمیه سهرابی)
جمعه, 10 شهریور 1396 00:09
در هفته دولت، 43 طرح عمرانی با اعتباری افزون بر 150 میلیارد ریال از محل اعتبارات ملی ، استانی، تسهیلات بانکی کم بهره ،آورده شهری و خودیاری به بهره برداری رسید.
به گزارش ایرنا، ' محمود جمالی ' روز پنجشنبه در نشست خبری گرامیداشت یاد و خاطره شهیدان هفته دولت افزود: این پروژه ها توسط ۱۰ دستگاه اجرایی از جمله راه و شهرسازی، جهاد کشاورزی، منابع طبیعی ، امور برق، آبفار و آبفا اجرا شده است. وی افزود: همچنین در راستای خدمات دیگر دولت تدبیر و امید ۱۸ کیلومتر از باند دوم جاده نایین به انارک با اعتباری افزون بر ۸ میلیارد تومان احداث شد که در ایمن سازی مسیر طریق الرضا (ع) نقش اساسی خواهد داشت و بزودی مورد بهره برداری قرار خواهد گرفت.
فرماندار نایین ابراز امیدواری کرد: مسیر باقی مانده جاده نایین به انارک در مسیر طریق الرضا (ع) با همت دولت در آینده نزدیک تکمیل شود. وی افزود: همچنین بهره برداری از طرح مسکن ۱۵۰ واحدی نیز از پروژه های مهم شهرستان نایین بود که در هفته دولت به بهره برداری رسید. 
جمالی در ادامه با اشاره به بحران آب در بسیاری از مناطق کشور و خشکسالی های بوجود آمده افزود: با همت دولت تدبیر و امید و تلاش های دستگاه های اجرایی از جمله آبفار و آبفا تاکنون مشکلی در زمینه قطع آب و بحرانی شدن آن در شهرستان نایین نداشته ایم. وی ادامه داد: در راستای عمل به شعار امسال مبنی بر اقتصاد مقاومتی ، اقدام و عمل، استفاده از پساب فاضلاب برای آبیاری درختان و ایجاد کمربند سبز در جاده نایین به انارک در مسیر طریق الرضا (ع) و استفاده در صنایع شهرستان نایین در دستور کار قرار دارد.
(تاریخ خبر: 09/06/1396ساعت: 18:2)