امروز: شنبه 04 آذر 1396 برابر با 25 نوامبر 2017

گردشگری انارک

  • سه شنبه, 25 اسفند 1394
  • نوشته شده توسط 
  • اندازه قلم کاهش اندازه قلم افزایش اندازه قلم
انارک نیوز: ما انارکی ها اگر خود را باور، روابط عمومی خویش را تقویت و اعتماد بیش از حد خود را تضعیف نمائیم می توانیم  تغییرات بزرگی در منطقه ایجاد نمائیم. هوش، صداقت و یکروئی، اخلاق و  رک گوئی در خون ماست. سریعاً موردقبول واقع می شویم و دوستانمان هرگز نمی خواهند ما را از دست بدهند.
بیائید غم دیروز را نخوریم، راستی و اخلاق را همچنان پاس بداریم و به انارکی بودن خود ببالیم. گرد هم آئیم و نگاهمان رو به جلو و به پیش رو باشد. حتماً پیروز و موفق خواهیم بود و توانائی هایمان هرچه بیشتر شکوفا خواهد شد.
بررسی زیرساختهای لازم برای صنعت توریستی انارک- زیرساخت های لازم گردشگری عبارتند از:
1- حمل و نقل، 2- جاده، 3- امکانات اولیه اقامت (محدود است)، 4- فرهنگ بومی و تفکر پذیرفتن گردشگر، 5- امنیت و 6- تبلیغات موثر (ناچیز است).

انارک از 5 نظر مناسب برای گردشگری است.
1-     شهر انارک و بافت تاریخی آن برای گردشگری تاریخی و فرهنگی
2-     جاذبه های اطراف انارک برای گردشگری تاریخی و فرهنگی
3-     معدن سرب نخلک برای گردشگری علمی
4-     طبیعت بکر برای گردشگری طبیعت‌گردی
5-     شب های پرستاره و آرامش کویر برای گردشگری سلامت

به جاذبه های گردشگری انارک می پردازیم.
1- جاذبه های گردشگری و آثار گذشتگان انارک:
- گویش محلی
- بافت تاریخی
- حصار شاهی
- محله ها
- برج های چهارگانه (یکی تخریب و به جایش منبع آب نشسته است)
- مساجد
- رباط (کاروانسرای) انارک
- امامزاده شاهچراغ در انارک و امامزاده پیرمردان در بیدچاه انارک
- موزه ی مردم شناسی کویر انارک
- حمام (از حالت اولیه خود خارج شده است)
2- جاذبه های اطراف انارک:
- رباط مشجری و رباط عباس آباد
- قلعه بزرگ و آتشگاه (چهارتاقی)
- دیگر قلعه ها و برج ها (قلعه اسماعیلان، اشین، برج معلا، زوار، پیوک، چاه گربه، زرگباد)
-- حوض (آب انبار)ها (حاج لطفی، کُتُل، مهندس اکبری، لاریون)
- معدن سرب نخلک
- اشین
3- طبیعت بکر:
- ریگ جن
- منطقه حفاظت شده عباس آباد

اینک به توضبح مختصری از جاذبه های گردشگری انارک می پردازیم.
گویش محلی: گویش محلی مردم انارک که بازمانده زبان ایران باستان است دارای واژه های مشابه بسیاری با گویش زرتشتیان و شباهت زیادی به گویش اطراف دارد. کلمات زیادی از آن از دست رفته و کلمات فارسی جایگزین شده اند. متأسفانه این گویش کمتر بر زبان جوانان جاری می گردد.
بافت تاریخی: بیشتر شهر را بناهای با ارزش تاریخی تشکیل داده که از دوره قاجار و بناهای اطراف چشمه از دوره های قبل از آن به جا مانده است.
حصار شاهی: برای حفاظت شهر از شر غارتگران که چشم به ثروت اهالی دوخته بودند ساخته شده و از آن نزدیک به صد متر باقی مانده است.
محله ها: هفت محله با نامهای جویباره، قافله گاه، علی بیگ، سراب، عربها (از بین رفته)، بیابانک و پشت حصار
برج های چهارگانه - برج سفید: بر رأس کوه سراب قرار گرفته و محیطش 17 متر و ارتفاعش 7/5 متر و دارای سه طبقه می باشد. این برج از بیرون توسط گچ پوشیده شده بود که به مرور زمان از بین رفته و در بازسازی سال 1373 توسط جوانان شهر از گچ کاری مجدد خودداری گردید و در بارندگی سال 1386 مجدداً دیوار قسمت غربی طبقه سوم فرو ریخت.
برج کوه کمرناصر: بیرون از حصار قرار داشت و در دهه 1340 به علت ساخت منبع اصلی شهر تخریب گردید.
برج حاج عبدالرحیم: روبروی رباط (موقوفه حاج محمدعلی) انارک می باشد.
برج پیرمردان فاطمه نساء: نیمه خرابه می باشد.
مساجد - مسجد حاج محمدرضا: تاریخ اتمام بنای مسجد 1181 ه.ق. می باشد که هنگام برپایی حکومت کریم خان زند است . مسجد در مرکز انارک در محبه سراب قرار دارد. ضخامت دیوارهای جانبی 60 سانتی متر و با سقف ضربی پوشیده شده است. بنای کوچکتری به نام شبستان نیز بخشی از این مسجد است که از آن استفاده نمی شود. گچبری ریبائی در محراب مسجد بود که که به علت بی توجهی در اوایل دهه 1360 هنگام تعمیر مسجد از بین رفت. آخرین بیت گچبری چنین است:
از بهر تاریخش چنین زد ساقی جنت رقم            باز ایزدش بیچون دهد (او را بهشت اندر جزا)
مسجد جامع: در گذشته مسجد شیخی خوانده می شد. مهمترین ویژگی آن سقف گنبدی و بزرگ می باشد.
حسینیه: در گذشته مسجد بالاسری خوانده می شد. از داخل 26 در 18/5 متر است. 15 صفه دارد که هر کدام به طایفه ای تعلق داشته و با نام همان طایفه خوانده می شد.
رباط (کاروانسرای) [حاج محمد علی حاج حیدر] انارک: در سال 1262 بنا شده و استفاده از امکاناتش برای همه رایگان بود. سنگ شناسه آن در سال 1378 دزدیده شد. این بنای موقوفه با بودجه سازمان میراث فرهنگی جهت  فرهنگسرای شهر و اقامتگاه سنتی بازسازی گردید ولی متأسفانه اینک فقط به عنوان مهمانسرای سنتی استفاده می شود و  فعلاً (1392) در اجاره شهرداری است.
در تفاهم نامه شهرداری انارک با سازمان میراث فرهنگی مورخ 28/11/86 در رابطه با رباط انارک به موارد زیر اشاره شده:
1- کاروانسرا ثبت تاریخی می باشد.
2- اجاره شهرداری انارک از سازمان اوقاف می باشد.
3- مرمت و کلیه تعمیرات با شهرداری انارک و از طریق منابع تخصیصی می باشد.
4- شهرداری بنای فوق را تبدیل به اقامتگاه سنتی و فرهنگسرای شهر نماید.
5- منبع پایدار مالی برای شهرداری و بهره برداری بر عهده شهرداری است.
استاد ارجمند آقای ابراهیمی فرموده اند: این رباط در سال 1301 هجری قمری به همت حاج محمد علی حاج حیدر از بزرگان و متعینین انارك بنا شده است. فرزندان او حاج محمد ابراهیم و حاج حیدر حسن معروف به كلانتر بودند. طوایف: حاج حیدری، حیدری، كلانتری، رحیمی و اناركی از خاندان حاج حیدر محسوب می شوند.
روی ستون سمت راست در ورودی رباط بر سنگ مرمرینی كه در شب پنج شنبه 11 بهمن ماه سال 1378 به سرقت رفت چهاربیت شعر سروده ی "حسینی" و به خط "بهایی" نوشته شده بود كه سا ل ساختن رباط و بانی آن را مشخص می سازد.تصویر این سنگ و اطلاعات مربوط به رباط را می توانید در صفحات 243 الی 253 كتاب "انارك از دیدگاه تاریخی ،جغرافیایی و اجتماعی " مطالعه فرمایید.
 انتساب این اثر برجسته كه به دست یك اناركی انسان دوست ساخته شده به پادشاهی كه 999 كاروانسرا ساخته است (شاه عباس صفوی) تعمدی نیست و ناشی از سهو و خطای ذهن است.
سمت راست در ورودی در ضلع شرقی کاروانسرا بر روی یکی از دیوارهای بیرونی کاروانسرا کتیبه ای بدین مضمون بر روی سنگ مرمر به ابعاد 80*40 به خط نستعلیق معمولی وجود داشت.
حاج محمدعلی آن نیکزاد   /   منعم والاگهر خوش سرشت
طرفه رباطی ز مبرات خیر   /   ساخته از آب و گل و خاک و خشت
از پی تاریخ رباطش ز صدق   /   گفت حسینی و بهایی نوشت
ایزد بیچون به بهای رباط   /   داده به او محفل نیک از بهشت
"به لعنت خدا گرفتار باد کسی که شتر ناخوش و گر در این رباط بیاورد (1301)."
با احتساب ماده تاریخ کتیبه چنین استنباط می شود که کاروانسرای فوق در زمان ناصرالدین شاه ساخته شده است.
امامزاده ها: امامزاده شاهچراغ در انارک و امامزاده پیرمردان در (بیدچاه)
موزه ی مردم شناسی کویر انارک: چگوته می توان نسل نو را بدون داشتن ابزار لازم، با نحوه ی کار و فعالیت افراد، در گذشته آشنا کرد؟ من، محمدعلی ابراهیمی، سال 1382 مسافرت هایی را به گوشه و کنار جهت دیدار با همشهریان و دریافت اشیای اهدایی آنان آغاز کردم. سال بعد، این اموال زا به همراه آنچه خود تدارک دیده بودم، با موافقت آقای حمید عظیمی شهردار انارک، در یکی از سالن های بلااستفاده ی شهرداری به نمایش گذاشتم. این اشیا در قسمت های زیر دسته بندی شده بود:
1- ریسندگی و بافندگی 2- معدن کاری 3- سنگواره 4- شترداری 5- کشاورزی 6- پوشاک 7- حشرات و گیاهان 8- آثار مکتوب 9- ارتباطات اجتماعی
موزه ی مردم شناسی کویر انارک در رورز شنبه 31/2/84 رسماً گشایش یافت. از آن پس بازدید از آن به سرپرستی خودم بطور رایگان آغاز گردید.
در سال 86، شهرداری انارک بخش مردانه ی حمام عمومی را با صرف هزینه ای هنگفت جهت موزه تغییر کاربری داد. در اسفندماه اداره ی موزه به صورت هیأت اجرایی درآمد و کلیه اموالش بجز شناسنامه ی آن که مورد بی مهری قرار گرفت به محل جدید منتقل شد. محلی که در شرایط موجود جوابگوی نیاز موزه نیست.*
حمام انارک: از این بنای محکم، معتبر و قدیمی، دیگر نه نامی به جا مانده و نه نشانه ای. تا پیش از دهه ی 40، در فاصله ی بیست و پنج متری چشمه ی آب، حمامی بود ساخته شده از سنگ و آجر و ساروج.
این بنا شامل دو قسمت مردانه و زنانه بود. بخش مردانه با داشتن ایوانهای بلند در قسمت رختکن و محفظه هایی برای نگهداری کفش و صحنی وسیع و حوضچه ی پاشویی و نظافتخانه بود. گلخنی داشت که خوراک روزانه اش سه خروار هیزم (درمنه) بود. حمام خزینه بود.*
رباط مشجری و رباط عباس آباد 
قلعه بزرگ و آتشگاه (چهارتاقی): 
با قدمتی 2000 ساله شرق معدن نخلک می باشد.
دیگر قلعه ها و برج ها: قلعه اسماعیلان، اشین، برج معلا، زوار، پیوک، چاه گربه، زرگباد
حوض (آب انبار)ها: حاج لطفی، کُتُل، مهندس اکبری، لاریون

طبیعت بکر از خصوصیات این منطقه زیبا می باشد و با توجه به تنوع معادن و بافت خاک درخور توجه و چشم نواز می باشد. علاوه بر آن:
ریگ جن: منطقه ای بکر و کویری و دارای تپه های ماسه ای (تلماسه) در شمال انارک قرار دارد. به دلیل وسعت زیاد و نداشتن چشمه یا چاه آب محل عبور کاروان ها نبوده است.
محل زندگی شیطان، ترسناک ترین کویر دنیا درایران تاکنون چيزی از کویر ترسناکی که مردم محلی ادعا می کنند محل زندگی ارواح و اجنه است و هر انسانی از آنجا عبور کند گرفتار ارواح شده و زنده نمی ماند شنيده اید؟ شاید این اعتقاد قدیمي ها به این دليل باشد که در گذشته افرادی بدون در نظر گرفتن شرایط سخت سفر به این کویر راهی آن شده اند و هرگز بازنگشته اند.
به گزارش گروه فضای مجازی خبرگزاری ميزان به نقل از العالم٬ کویر ریگ جن از صعب العبورترین نواحی دنيا٬ منطقه کویری و پر از تپه های شنی و باتلاق های نمکی است. مردم محلی معتقدند این سرزمين نفرین شده است. در قدیم کاروان ها و مسافران هرگز از این کویر عبور نمی کردند. در حال حاضر در این منطقه هيچ علایمی از حيات دیده نمی شود. کویر ریگ جن در جنوب غربی و غرب دشت کویر٬ جنوب سمنان٬ جنوب شرق گرمسار٬ شرق منطقه حفاظت شده کویر٬ شمال انارک و غرب جندق قرار گرفته است و وسعتی برابر با 3800 کيلومتر مربع دارد. هيچ گونه چشمه یا چاه آبی در این منطقه وجود ندارد. در بيشتر نقشه ها نامی از این منطقه نبرده شده است.تنها دو کویر شناس اروپایی در گذشته در سفرنامه های خود به وجود چنين کویری در ایران اشاره ای کرده اند.
قدیمی ها معتقد بودند٬ این سرزمين نفرین شده و پایگاه شيطان ها و ارواح پليد است. مردمی که در اطراف این کویر زندگی می کنند بر همين باور هستند.این مردم محلی می گویند هر کسی که وارد این سرزمين شده زنده نمانده و ناپدید شده است.بعضی ها می گویند شاید این افراد درون باتلاق های نمکی گرفتار شده یا از تشنگی تلف شده اند. اسون هيدن کویرنورد معروف در سفر خود در سال 1900 به ایران از سفر به این ناحيه اجتناب کرد." آلفرنس گابریل توانست در سال 1930 از عرض آن عبور کند. علی پارسا٬ فارغ التحصيل علوم رایانه از دانشگاه صنعتی شریف همراه با گروهش توانست از طول این کویر چند بار عبور کند. این منطقه بدون هرگونه پوشش گياهی و جانوری است و تا به حال گزارشی درباره حيوانات احتمالی که امکان زندگی شان در این منطقه وجود دارد ارایه نشده است.
ریگ جن را مثلث برمودای ایران هم می نامند. شنزارهای گسترده این منطقه و باتلاق های این منطقه هر انسانی را به وحشت می اندازند. اگر کسی به این منطقه سفر کند گرفتار گل و لجن های بيابان شده و به کسانی می پيوندد که در این بيابان ناپدید شده یا جان خود را از دست داده اند. با وجود اینکه محققان و کویرنوردانی توانسته اند از این منطقه عبور کنند٬ اما هنوز هم مردم محلی معتقدند این سرزمين نفرین شده است و هر کسی پا به این سرزمين بگذارد گرفتار شياطين و ارواح می شود و دیگر هرگز از آن باز نمی گردد.

منطقه حفاظت شده عباس آباد: محیط زیست جانوران حفاظت شده و در حال انقراضی چون یوزپلنگ، هوبره، گربه شنی و سیاه گوش می باشد.

معادن انارك فرصتي براي ايجاد قطب گردشگري معدني: با پیگیری برای ثبت ملی و جهانی معدن سرب نخلک در بخش انارک، استان اصفهان قطب گردشگری معدنی کشور می شود.
اصفهان امروز: چند سال پيش رييس اداره صنعت، معدن و تجارت شهرستان نايين با هدف توسعه معادن اين شهرستان و سرمايه گذاري بر روي گردشگري معدني شرق اصفهان عبارت ويژه اي را براي موقعيت معدني بخش انارك از توابع شهرستان نايين را مطرح كرد. وي از انارك با عنوان »آكواريوم معدني ايران» نام برد و اين منطقه را سرشار از مواد معدني مختلف و ارزشمند معرفي كرد اما اين برند مورد اقبال و حمايت استان قرار نگرفت و مسكوت ماند. براي نمونه مجتمع معدني سرب نخلك انارك در فاصله ۱۲۰ كيلومتري شمال شرق شهرستان نائين و ۴۵ كيلومتري بخش انارك در حاشيه كوير مركزي ايران قرار دارد و معروفترين معدن اين ناحيه به شمار ميرود كه با قدمتي بيش از ۲۰۰۰ سال ميتواند بهعنوان نماد معدني كشور و استان، قطب گردشگري معدني را به وجود آورد.
اكنون موضوع گردشگري معدني تااندازه اي اهميت يافته است كه به عنوان يك طرح ملي با همين عنوان در وزارت صنعت، معدن و تجارت مطرح است. كارشناس دفتر اكتشاف وزارت صنعت، معدن و تجارت و مجري طرح ملي گردشگري معدني سال گذشته اعلام كرده بود اين نوع گردشگري مي تواند در ايران توسعه يافته و درآمدزايي بالايي ايجاد كند.
توسعه شرق استان اصفهان مبتني بر معادن اين معادن از اهميت بالايي در حوزه اشتغال و گردشگري برخوردار هستند و عمده توسعه شرق اصفهان مبتني بر معادن است.
با توجه به اينكه يكي از محورهاي توسعه استان، گردشگري است، اين معادن مي تواند ثبت ملي شوند و مورد بازسازي قرار گيرند چراكه در حوزه گردشگري پتانسيل هاي بالايي در اين مناطق وجود دارد. زرگر پور با تأكيد بر اينكه بايد بتوانيم گردشگري معدني ايجاد كنيم، افزود: نظير اين نوع گردشگري در دنيا هم وجود دارد و در كنار گردشگري بهداشتي و طبيعي، گردشگري معدني ميتواند گردشگران داخلي و خارجي را به اين مناطق جذب كند.
تونل ۵۰ متري معدن سرب نخلك، موزه مي شود اما در موضوع ايجاد گردشگري معدني در اين منطقه ساخت يك موزه در معدن سرب نخلك در چند سال پيش مطرح شد. بنابر اظهارات برخي مسوولان نيز آماده سازي اين موزه بودجه اي بالغ بر ۵۰۰ ميليون تومان نياز دارد اما تاكنون باگذشت چند سال هنوز اين موضوع محقق نشده است. تونل ۵۰ متري در اين معدن زيرزميني براي ايجاد موزه معدني در نظر گرفته شده و مكاتبات نيز با ميراث فرهنگي آغازشده است. معدن سرب نخلك بنابر اظهارنظر مديران منطقه ابتدا ثبت ملي و سپس براي ثبت جهاني آن اقدام خواهد شد و به نظر ميرسد اين فرآيند حداقل ۵ يا ۶ ماه زمان نياز داشته باشد.
بهره برداري از معدن سرب نخلك در دوره باستان اما چرا منطقه انارك و معدن سرب نخلك ظرفيت تبديل به قطب گردشگري معدني را دارد؟ معدن نخلك جزو قديمي ترين معادن ايران است و سابقه فعاليت معدنكاري در اين مجتمع به بيش از ۲۰۰۰ سال قبل مي رسد.
وي افزود: معدن سرب نخلك از زمان هاي باستاني مورد بهره برداري قرارگرفته است و تعداد زيادي آثار كارهاي قديمي، ابزار سنگي و وسايل ساخته شده از آهن خام كه در اين ناحيه يافت شده است. به علاوه وجود يك كاروانسراي مخروبه قديمي مي تواند مبين عبور يك راه ارتباطي از جنوب شرقي معدن باشد. قدمت اين كارها كه عمق ۱۲۵ متري(نزديك سطح آب) ديده شده حدود ۲۰۰۰ سال حدس زده مي شود.

بررسي ها نشان مي دهد در نخلك «آتشگاه»، «چهارطاقي» و «بقايايي از يك آبادي متعلق به معدنچيان دوره ساساني» برجاي مانده است كه حكايت از آن دارد كه در اين منطقه از روزگاران باستان، تأسيسات معدن وجود داشته است.

اینک به شرح آبادی های بزرگ و کوچک و حتی مزارع غیر مسکونی به ترتیب حروف الفبا می پردازیم: اسماعیلان (و مزرعه محمدآباد)، آشتیان، الله آباد (یا مزرعه جواد)، بیدچاه (و مزارع زرگرآباد، دره انجیر، شوره چاه و  زیارتگاه پیرمردان)، پیوک، چاه شوره بالا (و چاه شوره پائین)، چاه گربه (و مزرعه مرغاب)، چوپانان، زالوبند، زوار(و مزارع چاه سنجد و لجینه)، سرخشاد(و مزارع چاه قلی و چاه گز)، صدرآباد، عباس آباد، عبدالکافی (و مزارع کال بی کند و میرکوله)، عروسان، عشین (و مزارع لوت آباد و گزوار)، علم حاج باقری، کبودان، مزرعه حاج باقر، مزرعه حاج مهدی (و مزرعه چاه درختک)، مشجری، معدن طالمسی (و مزارع سهله چو، قبله و شمس آباد)، معدن نخلک، معلّا (و مزارع سهل، چاه خربزه، سهل چو و دراز)، ونچه، همت آباد.
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
خاطره: هنگامی که در اوایل تیرماه 1387 برنده مزایده اداره اوقاف و امور خیریه نایین برای اجاره ده ساله رباط موقوفه حاج محمدعلی انارک (یه شماره ثبت 18770 مورخه 85/12/25 در میراث فرهنگی) شدم با هفت خوان رستم از جمله تنظیم تفاهم نامه با اداره میراث فرهنگی ظرف مهلت ده روز (ع.ا) مواجه شدم.
با پیشنهاد یکی از اعضای شورای شهر انارک (ه.ن) و ملاقات با شهردار (ا.ز) از استفاده عموم مردم جهت فرهنگسرا، محل برگزاری همایش ها، فضای فرهنگی، صنایع دستی و بازدید گردشگران از این مکان تاریخی و اقامتگاه سنتی می گفتند.
به ناچار از حق شخصی خود به نفع عموم گذشتم و جهت همکاری آن را به شهرداری واگذار نمودم.
این مکان بر خلاف وعده ها در جهت استفاده عام در همان زمان در شرایط غیر شفاف به دیگری واگذار شد. این موقوفه تاریخی از اعتیارات سازمان میراث فرهنگی و گردشگری و سازمان شهرداری های کشور با صرف صدها میلیون تومان مرمت شده است و در تفاهم نامه مورخه 1386/11/28 شهرداری با میراث فرهنگی  آمده که بنای فوق تبدیل به فرهنگسرای شهر و اقامتگاه سنتی شود. (اول بریده اند و بعد گز کرده اند". وقتی هم در نوبت اول مزایده شرکت کردم، شرایط مزایده تغییر کرد و به نوبت دوم کشید. با این حال دیگر شرکت کنندگان از جمله شهرداری انارک و آقای جلالی برنده نشدند).
چند روز پیش از عضو شورا پرسیدم آن قول و فرارها و حرفهای قشنگ چه شد؟
گفت: شهردار قرارداد مدیریت ده ساله یسته است در حالی که ما یک سال را  مصوب کرده بودیم و بعید می دانم هیچیک از اعضای شورا زیر قرارداد را امضا کرده باشند. قابل ذکر است شهردار زیر نظر شورای شهر انجام وظیفه می کند.
و این هم پارچه نوشته میخ شده به دیوار در میدان سراب: از همشهریان عزیز انارکی دعوت میشود جهت دید و بازدید عید نوروز و صرف چای و شیرینی در رباط انارک حضور بهم رسانند. چهارشنبه 94/1/5 ساعت 16 الی 19.

 

منتشرشده در درباره انارک
بازدید کد خبر: 1046
برچسب‌ها
محتوای بیشتر در این بخش: « انارک

ارسال نظر

کد امنیتی
بارگزاری مجدد